Појам, настанак и развој статистике

Појам статистика потиче од латинске речи статус, што значи стање.

Сматра се да је статистика настала средином 18. века услед потребе да се прикупе демографски и економски подаци за државу. Веза статистике и вероватноће настала је релативно касно, тек у 19. веку, иако теорија вероватноће почиње да се развија много раније. Тада је немачки физичар и математичар Гаус открио метод најмањих квадрата, а целокупно тадашње статистичко знање је систематизовао Лаплас.

У 19. веку се математичка статистика уводи у нове науке - експерименталну психологију и социологију. Статистика почиње интензивно да се користи и у природним наукама, а пре свега у физици.

Развој статистичког закључивања је тесно повезан са развојем индуктивне логике и научног метода и може се рећи да представља математичку основу ових дисциплина.

Предмет статистике

Предмет статистике је прикупљање података, њихова интерпретација и, на основу тих података, доношење закључака о феномену који је предмет проучавања. Овако дефинисан предмет проучавања статистике обухвата и све остале процесе прикупљања знања о феномену као што је проналажење образаца у подацима и сл.

Статистика је научни приступ анализи података како би се обезбедио максимум разумевања, интерпретације и корисности података. Под подацима се најчешће подразумевају нумерички, квантитативни подаци, а задатак статистике је да их преради и претвори у информације.

Нека од питања на која принципи и методологија статистике даје одговоре су:

  • Какве податке и колико података треба прикупити?
  • Како организовати и интерпретирати податке?
  • Како анализирати податке и донети закључак?
  • Како проценити снагу донетог закључка?

Циљеви статистике

Главни циљеви статистике су да омогући:

  • доношење закључака о популацији на основу информација о узорку, што укључује и процену степена непоузданости оваквог закључка и
  • дизајнирање процеса и одређивање обима узорковања тако да се на основу тих података може донети ваљан закључак о популацији.

Повезаност статистике са другим научним областима

Статистика није грана математике, већ аутономна математичка наука која је од својих почетака повезана са демографијом и економијом.

Преко научног метода и индуктивног закључивања статистика је повезана са филозофијом науке, а нагласак статистике на учењу о подацима и предвиђању повезује је са науком о одлучивању и микроекономијом.

Информатика и статистика имају заједничку област, а то су подаци. Савремена статистика је незамислива без интензивне употребе рачунара, док с друге стране развој статистичких метода у великој мери доприноси развоју информатичке теорије и праксе.