Postoje dve osnovne greške u testiranju hipoteze:

  • greška tipa I i
  • greška tipa II.

Greška tipa I

Greška tipa I se dešava kada se odbaci istinita nulta hipoteza, odnosno ukoliko se prihvati neistinita alternativna hipoteza. Verovatnoća da se počini greška tipa I je jednaka nivou značajnosti koji se koristi u istraživanju.

Ako je izabrani nivo značajnosti α=0,05, tada verovatnoća da se počini greška tipa I iznosi 5%. Ukoliko je izabrani nivo značajnosti α=0,01, tada postoji 1% šanse da se počini greška tipa I.

Verovatnoća da se počini greška tipa I je pod kontrolom istraživača.

Greška tipa II

Greška tipa II nastaje kada ne odbacimo (zadržimo) netačnu nultu hipotezu, odnosno kada propustimo da prepoznamo stvarni efekat ili razliku koji postoje u populaciji.

Verovatnoća da se počini greška tipa II se označava sa β.

Verovatnoća da se odbaci neistinita nulta hipoteza je snaga statističkog testa koja se izračunava oduzimanjem β od 1:

Snaga=1- β

Odnos između dva tipa greške

Verovatnoća da se počini greška tipa II i verovatnoća da se počini greška tipa I su u odnosu razmene (trade-off) pri fiksnoj veličini uzorka. Kako se smanjuje verovatnoća da se počini greška tipa I, raste verovatnoća da se počini greška tipa II, i obrnuto. To znači da je verovatnoća da će biti počinjena greška tipa II veća za nivo značajnosti α=0,01, nego za nivo značajnosti α=0,05.

Verovatnoća greške tipa II (β) i snaga statističkog testa su komplementarne vrednosti koje se savršeno dopunjuju do 100% (Snaga = 1 - β).

Odnos između greške tipa I i greške tipa II se može prikazati i tabelarno.

  H0 je tačna H0 nije tačna
Rezultat testa nije značajan Ispravna odluka Greška tipa II
Rezultat testa je značajan Greška tipa I Ispravna odluka (snaga testa)